Tutejsze dzieci, nowe pokolenie,
w przeciągu sześciu ostatnich lat przeżyły
trzy izraelskie operacje wojskowe.
Mają doświadczenie.
Przez doświadczenie nauczyły się,
co to znaczy żyć pod okupacją Izraela.
Dzieci postrzegają rzeczywistość jako niebezpieczną.
Poczucie braku bezpieczeństwa i stabilności w społeczności
to doświadczenie przeważające dla całej nowej generacji.
Jednym z wielu przyszłych problemów jest fakt, że dzieci będą
coraz mocniej wierzyć, że przemoc to jedno z głównych narzędzi pokonywania
każdej przeszkody, której stawią czoła w życiu.
Nie mają zaufania wobec świata i nie mogą czuć,
że świat jest źródłem stabilności i bezpieczeństwa.
Mamy tu symptomy, oznaki depresji,
stanów lękowych, traumy.
Objawiają się one w zachowaniach agresywnych,
różnego rodzaju konfliktach w domu, w związku.
Dzieci są dziś bardziej agresywne,
wykazują więcej agresji w szkole i wobec rodzeństwa.
Osiągnięcia szkolne się pogarszają.
Dość wyobrazić sobie, ile rodzin zginęło.
Mowa tu o 143 rodzinach, które straciły co najmniej trzech członków.
Rodzina to główne źródło wsparcia społecznego dla tych ludzi.
Czy to szkoły i organizacje społeczne
na rzecz zbiorowości,
czy meczet w Gazie, czy przedszkola,
organizacje medyczne czy NGOsy:
wszystkie one były w Gazie celem bombardowań.
Usiłowano tym ludziom dać do zrozumienia,
że w Gazie każdy jest celem.
A ludzie mają żyć w pozycji
totalnej bezradności i braku sprawczości.
To tak, jakby kogoś zamknąć w klatce - nie ma ścieżek
ucieczki ani zrobienia czegokolwiek.
Próbuje się raz, dwa razy, trzy, cztery razy
znaleźć jakieś wyjście.
Potem ma się dosyć, a że nie zachodzi żadna realna zmiana,
to górę biorą bierność, rozczarowanie i rozpacz.
Nie da się wyrazić złości wobec źródła swoich cierpień
i swojego niezadowolenia.
Wówczas przekierowuje się swój gniew na członków rodziny
albo na swoją społeczność, albo na siebie samego.
Żyjemy w tego rodzaju frustracji, lęku,
ciągłego zagrożenia atakiem już od ośmiu lat.
Jeśli tak będzie nadal, będziemy mieć do czynienia z pokoleniami
osób agresywnych.
Osób niezdolnych do normalnej komunikacji ze światem.
W końcu trzeba postanowić, że w Gazie nie da się żyć,
więc trzeba powziąć swój plan. może nie uzgodniwszy go
nawet z rodziną - plan wyjazdu z Gazy.
Być może wiele dzieci już za siebie zadecydowało:
gdy będą samodzielne, nie zostaną w Gazie,
a te, które w Gazie zostaną, znajdą inne wyjście,
byle tylko czuć się bezpiecznie.
Będą chcieli zostać bojownikami.
Dzieci są naturalnie wyposażone w mocne mechanizmy radzenia sobie.
Oczywiście zostawi to na nich ślad, mogą być straumatyzowane
a tę traumę mogą okazywać poprzez takie symptomy,
jak moczenie nocne, agresywność, nadmierne przywiązanie do matki.
Ale to zmiana tej sytuacji pomoże im w adaptacji
i w wyłamaniu się z kręgu strachu.
Żeby dzieci czuły się bezpieczne, musimy zmienić ich środowisko.
Wywiady przeprowadzono Gazie w 2015 roku. Rozmówcy: Dr Hasan Zijade, Dr Osama Abdu
Obrazy Raeda Isy, członka kolektywu Eltiqua.
Raed Isa namalował je po izraelskiej ofensywie z 2014 roku,
podczas, której jego mieszkanie i pracownia zostały całkowicie zniszczone.